Tijdens mijn werk in een kliniek voor kinder- en jeugdpsychiatrie zag ik hoe therapiedekens werden gebruikt bij kinderen met verschillende psychische aandoeningen en problemen. De therapiedekens werden daar bijvoorbeeld ingezet bij ergotherapie (een onderdeel van het behandelconcept) of in het dagelijks leven op de afdeling.
Met begeleiding en wat ‘oefening’ konden de kinderen profiteren van het kalmerende en ontspannende effect van de therapiedekens en gebruikten ze die bijvoorbeeld in situaties met veel spanning.

Om iets verder terug te gaan: na de geboorte van onze dochter volgden een paar maanden met weinig slaap en veel onderbroken nachten. Toen onze dochter rustiger ging slapen, bleef mijn slaap nog een tijd onrustig – alsof mijn lichaam nog ‘onder spanning’ stond en ‘paraat’ was. Het proces om weer rustig te slapen is tot op de dag van vandaag nog bezig: ik voel en zie (via slaaptracking) dat ik nog veel in de lichte slaap ben en vaak even wakker word. Daardoor ben ik 's ochtends vaak niet uitgeslapen. Met hulp van de therapiedekens kon ik na nu 3 weken de eerste verbeteringen vaststellen. Ik registreer meer van de herstellende diepe slaap en in totaal minder wakkere momenten. Dat ging natuurlijk niet van de ene dag op de andere – ook ik had eerst een paar dagen nodig om mezelf (en mijn lichaam) aan het gewicht te laten wennen. Inmiddels ‘ruziën’ mijn man en ik over wie er met de gewichtsdeken mag slapen.
Ook mijn dochter heeft een gewichtsdeken die past bij haar lengte en leeftijd – om te beginnen vindt ze de motieven van de hoes helemaal geweldig en ze was vanaf het begin dol op de deken. Ze had vanaf de eerste dag geen last van het extra gewicht en noemde de therapiedeken haar ‘knuffeldeken’. Wat ik daarbij interessant vind, is dat ze het extra gewicht blijkbaar echt als ‘knus’ ervaart. Ik heb de indruk dat ze met behulp van de deken en een fijn slaapritueel goed tot rust komt en niet meer zo veel ‘woelt en wiebelt’, waardoor ze makkelijker in slaap valt. Als baby moest ze ook altijd worden ingebakerd; misschien is dit een vergelijkbaar effect voor ‘grote kinderen’.

Volgens mij zijn therapiedekens op heel veel manieren inzetbaar. Op elke leeftijd, vanaf de peuterleeftijd. We leven in een wereld met veel prikkels; alles gaat snel en gaat vaak gepaard met stress en druk. Dat begint al bij kleine kinderen op de basisschool of zelfs in de kleuterklas. Veel mensen hebben dan baat bij rustmomenten overdag en een goede nachtrust.
Ik zie het gebruik van therapiedekens daarom niet alleen in de klinische zorg, bijvoorbeeld in kinderziekenhuizen, therapiepraktijken en zorginstellingen, maar er is ook potentieel op subklinisch en preventief gebied. Daarmee bedoel ik mensen die moeite hebben met inslapen en doorslapen en/of stress in hun werk of privéleven hebben. Langdurige stress en de slechtere slaap die daar vaak mee gepaard gaat, zijn bekende risicofactoren voor lichamelijke en psychische aandoeningen.
En natuurlijk ook, zoals in mijn voorbeeld, bij ouders die na een langere ‘stressperiode’ weer meer en dieper willen slapen. Een langere periode met weinig slaap is namelijk gewoon lichamelijke stress, en die moet eerst verwerkt worden.
Daarbij is het natuurlijk belangrijk om therapiedekens niet als ‘wondermiddel’ te zien – ook een blijvende aanpassing van de levensstijl is belangrijk als je veel stress hebt en last hebt van slaapproblemen. En toch kan de therapiedeken een deel bijdragen aan de ‘therapie’ en een bouwsteen zijn om de kwaliteit van leven te verbeteren.

Juist in deze tijd rond het coronavirus is lichamelijk contact tussen mensen nog meer beperkt dan in onze moderne wereld toch al het geval is. Maar we moeten niet vergeten dat onze huid en ons zenuwstelsel bij stress heel positief kunnen reageren op lichamelijk contact. Iemand omhelzen of zijn hand vasthouden als die persoon troost nodig heeft, een kind vasthouden om het te kalmeren – het zijn allemaal beproefde manieren om stress te verminderen. Een therapiedeken bootst onder meer juist dat lichamelijke gevoel na en is door dat effect zowel medisch/therapeutisch als privé aan te raden. Bovendien zijn therapiedekens door de verschillende gewichtsopties, maten en ontwerpen aan te passen aan de persoon. Zowel voor privégebruik thuis als voor ziekenhuizen, zorginstellingen en therapiepraktijken zijn er modellen die kunnen bijdragen aan meer welzijn.